كه يكى از شاهان باستانيشان اين‌جا را ساخته است . معمولا اين اثر باستانى چهل مناره ناميده مىشود . اسم اخير شايد به اين خاطر است ، كه مسلمانها با ورود خود به ايران هنوز با چهل ستون ايستادهء در اين‌جا روبه‌رو شده‌اند « 1 » . امروز 19 ستون در گوشهء جنوب غربى قرار دارد . بعد ، تقريبا در 11 كيلومترى اين‌جا ، در استخر ، دو ستون قائم ديگر به چشم مىخورد ، كه بعدا دربارهء اين دو ستون خواهم نوشت . فاصلهء شيراز تا چهل مناره ، هفت ميل آلمانى است . بنابه بررسى من شيراز در 29 درجه و 36 دقيقه و چهل ثانيه عرض جغرافيايى قرار دارد . بنابراين چون چهل مناره كمى شرقىتر است ، ميتوان گفت كه چهل مناره درست در 30 درجه عرض جغرافيايى قرار دارد . بعضى از سياحان گفته‌اند ، كه چهل مناره يك معبد است و بعضى ديگر گفته‌اند ، كه اين كاخ يك امپراطورى جهانى بوده است . به عقيدهء من همهء اين خرابه‌ها معبد بوده است . چون مثل معابد بزرگ مصرى ، كه احتمالا هم‌زمان با تخت‌جمشيد ساخته شده‌اند « 2 » و جلوى آنها انسانهاى شيرتن بزرگى ديده مى - شود ، در اين‌جا در سردر ساختمان حيوانهاى افسانه‌اى ديگرى ، كه به‌طور شگفت‌انگيزى بزرگ هستند ، ديده مىشود . پيكر كنده‌اى كه در پيشتاك گورها ،

--> ( 1 ) . مىدانيم ، تا پيش از خوانده شدن سنگنبشته‌هاى فارسى باستان و به دنبال آن ، ايلامى و بابلى ، هنوز تاريخ پيش از اسلام - باوجود آثار مورخين يونانى - به‌خوبى براى كسى روشن نبود . و مىبينيم ، كه براى نيبور كه شخص غيرمطلعى نبود ، هنوز روشن نيست ، كه مسلمانها به ايران نيامده‌اند ، بلكه ايرانيها مسلمان شده‌اند . از اين پس در شرح تخت‌جمشيد مكرر به نكته‌هايى برخواهيم خورد ، كه حاكى از روشن نبودن بسيارى از مطالب تاريخى در سال 1765 - سال مسافرت نيبور به ايران - خواهد بود . ( 2 ) . مىدانيم ، كه ساختمان تخت‌جمشيد در زمان داريوش اول شروع شده است و داريوش از سال 521 تا 486 پيش از ميلاد حكومت كرده است . و مىدانيم ، اولين هرم بزرگ مصر در سال 1550 پيش از ميلاد ساخته شده است . بنابراين تخت‌جمشيد اقلا هزار سال پس از معابد بزرگ مصرى ساخته شده‌اند .